کلید مینیاتوری چیست؟

امروزه ایمنی برق در ساختمان‌ها به یکی از مهم ترین مسائل تبدیل شده که به شدت مورد تاکید سازمان نظام مهندسی قرار گرفته است. به همین دلیل هست که ابزارهای حفاظتی گوناگونی برای تامین امنیت برق کشی ساختمان روی کار آمده است. به جرأت می‌توان گفت که کلید مینیاتوری یکی از اصلی ترین نوع از تجهیزات حفاظتی است. کلیدهای مینیاتوری مثل پریز برق بسیار متنوع هستند و در همه مقیاس‌های خانگی، تجاری و صنعتی کاربرد دارند. در ادامه مقاله بیشتر با کلید مینیاتوری آشنا خواهید شد.

کلید مینیاتوری یا فیوز مینیاتوری همان MCB مخفف واژه Miniature Circuit Breaker یک کلید الکترو مکانیکی خودکار در دسته کلیدهای فشار ضعیف می‌باشد که مصرف کننده را هم در برابر خطای اتصال کوتاه و هم جریان اضافه بار حفاظت می‌کند.

کلیدهای مینیاتوری غیر قابل تنظیم بوده و می‌توانند هم به صورت مغناطیسی و هم به صورت حرارتی عمل کنند. عمده تمرکز این محصولات روی امنیت، نصب آسان با سطح استاندارهای جهانی IEC/EN می‌باشد. پوشش کامل جریان، عمر کار طولانی، اتصال کوتاه مناسب، دقت و حساسیت بالا و انواع تجهیزات جانبی از ویژگی‌های این کلیدها می‌باشند.

تفاوت کلید مینیاتوری با فیوز

جهت حفاظت از مدار در مقابل افزایش جریان، می‌توان از فیوز نیز کمک گرفت. فیوزها می‌توانند مدار را در مقابل افزایش جریان حفاظت کنند، ولی یک نقطه ضعف بزرگ دارند آن هم این است که فیوزها یکبار مصرف هستند. عبور جریان بیش از اندازه مشخص از فیوز، موجب از بین رفتن فیوز خواهد شد. با خراب شدن فیوز مسیر جریان قطع خواهد شد و برای اتصال مجدد مدار، باید فیوز را عوض کرد.

خب این نقطه ضعف با استفاده از کلید مینیاتوری رفع خواهد شد. بعد از هر بار قطع مدار به وسیله کلید مینیاتوری، این امکان برای شما وجود دارد که به شکل دستی وضعیت کلید را تعویض و جریان مدار را دوباره برقرار کنید. ضمن اینکه در هنگام انجام فرایند تعمیر و نگهداری، امکان قطع کردن اتصال برق را نیز خواهید داشت.

عملکرد کلید مینیاتوری

همان طور که می‌دانیم اتصال کوتاه یک نوع خطا است که در صورت وقوع آن جریان بسیار بالایی از مدار عبور می‌کند و این جریان بسیار زیاد سبب ایجاد شوک به مدار می‌گردد و حتی ممکن هست باعث ایجاد آتش سوزی و قطع مدار شود. پس لازم است وسیله‌ای جهت حفاظت از مدار برای جدا کردن قسمت آسیب دیده از سالم به کار برده شود. کلید مینیاتوری همان وسیله ای است که این جریان اتصال کوتاه را سریع تشخیص می‌دهد.

انواع کلید مینیاتوری

کلیدهای مینیاتوری دارای دو نوع HGD و HSD می‌باشند.

کلید مینیاتوری HGD شامل تقسیم بندی‌های مختلفی هستند. این تقسیم بندی بر اساس جریان و تعداد پل آنها انجام می‌شود. کلید HGD دارای انواع تک پل، دو پل، سه پل و چهار پل جهت قطع بار می‌باشند.

در هنگام انتخاب کلید HGD باید بسته به نوع کاربرد و استفاده آن، کلیدی انتخاب شود که علاوه بر قطع تمام جریان‌های ناخواسته، حفاظت لازم را برای سیستم فراهم کند، در غیر این صورت خسارت‌های زیادی به تجهیزات و مدار وارد می‌شود.

کلید مینیاتوری خشک نوع HSD نیز دارای انواع یک تا چهار پل جهت عایق و جدا کردن مدار در بی باری می‌باشند. همچنین دارای عایق و جدا کننده مناسب با توان تلفات کم و تحمل مناسب جهت قطع مدار نیز می‌باشند. این کلید‌ها در واقع هیچ نوع حفاظتی را اعمال نمی‌کنند. هدف از به کارگیری این است که به دلایل ایمنی، منبع تغذیه را از تمامی مدار یا بخشی از آن قطع کنند.

ویژگی‌های کلید مینیاتوری HGD

• حساسیت بالا
• نصب آسان
• قابلیت اطمینان بالا
• امکان تعداد زیاد قطع و وصل در ساعت
• دارای منحنی عملکرد B، C و D
• زمان قطع بسیار کوچک از 0.04 ثانیه
• پاسخی برای تمامی زیر ساخت‌ها
• ایده‌آل برای حفاظت الکتریکی و قطع اتوماتیک دقیق

ویژگی‌های کلید مینیاتوری HSD

• تحمل جریان نامی
• تلفات کم
• مقاومت حرارتی بالا
• غیر قابل اشتعال

مشخصات فنی HGD

مشخصات فنی HSD

بخش‌های مهم HGD

• پایانه ورودی
• محافظ حرارتی بی متال
• ساز و کار کنترل جرقه
• اتصالات ثابت و متحرک
• نگهدارنده ریل
• سیستم حساس مغناطیسی
• ضامن
• ساز و کار اهرم
• اهرم
• پایانه خروجی

بخش‌های مهم HSD

• پایانه وروردی
• اتصالات ثابت و متحرک
• ساز و کار عمل کننده
• محفظه نگهدارنده
• دسته قطع و وصل
• نگهدارنده ریل
• پایانه خروجی

نحوه عملکرد HGD

همانطور که در بالا گفتیم، یکی از وظایف کلیدهای مینیاتوری تشخیص جریان اضافی است. این کار در کلید مینیاتوری HGD مانند بسیاری از تجهیزات دیگر، از طریق دو قطعه فلز نیمه هادی (بی متال) صورت می‌گیرد. به طوری که در صورت عبور جریان بیش از 125% جریان از سوی مصرف کننده (بار)، فلز نیمه هادی گرم‌تر شده و در نهایت خم شده و ارتباط مدار را قطع می‌کند. همچنین در صورت وقوع اتصال کوتاه سیستم حساس مغناطیسی در زمان بسیار کوچکی کلید را قطع می‌کند.

دسته بندی کلیدهای مینیاتوری HGD

کلیدهای مینیاتوری HGD بسته به محدوده قطع جریان آن‌ها به سه دسته تند کار، کند کار و خیلی کند کار تقسیم می‌شوند که این تقسیم بندی تیپ کلیدها را تعیین می‌کند.

کلیدهای تند کار محدوده قطع جریان کمتری دارند و بعد از اضافه جریان، با تاخیر بسیار کمی، مسیر جریان اضافه را قطع می‌کنند. ولی کلیدهای کند کار و خیلی کند کار، محدوده قطع جریان آن‌ها بیشتر بوده و سرعت قطع ملایم تری دارند.

کلید مینیاتوری HGD نوع B (تند کار)

برای تجهیزاتی به کار می‌روند که ضریب اتصال کوتاه پایین‌تری دارند. کلید HGD به سرعت با تشخیص اضافه بار به حالت قطع می‌روند. همچنین در جریان اضافه بار لحظه‌ای بین 3 تا 5 برابر جریان نامی و در زمان مشخص، جریان خروجی را قطع می‌کنند و در مصارف خانگی و روشنایی طور معمول مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کلید مینیاتوری HGD نوع C (کند کار)

برای مصارف خانگی و موتورهای با توان کم و جریان‌های پایین و همچنین بارهایی با ضریب اشباع پایین مثل موتور کولر گازی یا پمپ‌های آب خانگی به کار می‌روند. این کلیدها نیز مدار را در جریان‌های اضافه بار بین 5 تا 10 برابر جریان نامی قطع می‌کنند و محدوده قطع جریان در این تیپ کلید، نسبت به نوع B بیشتر است.

کلید مینیاتوری HGD نوع D (خیلی کند کار)

این نوع با جریان نوسان بالا طراحی شده است. در دستگاه‌های X-Ray در بیمارستان‌ها و یا دستگاه‌های جوش، از کلیدهای مینیاتوری تیپ D استفاده می‌شود. جریان قطع اضافه بار لحظه‌ای در این کلیدها بین 10 تا 20 برابر جریان نامی است، پس می‌توان نتیجه گرفت که محدوده قطع جریان در این نوع کلیدها از دو نوع B و C بیشتر است.

نحوه عملکرد HGD

در این محصول جریان اضافی باعث گرم شدن، خم شدن و قطع نوارهای فلزی درون آن می‌شود. این رویداد سوییچ را آزاد کرده تا نقاط تماس الکتریکی را برای محدود کردن قوس (تخلیه الکتریکی) از هم دور کند. از طرفی تخلیه الکتریکی توسط یک نوار فلزی عایق ‌بندی شده تقسیم و سرد می‌شود.

با برطرف شدن مشکل و تنظیم مجدد کلید مینیاتوری HSD، اتصال دوباره قطع می‌شود. به خاطر جنس مرغوب، مصرف تلفات توان کم دارد و ولتاژ VAC 690 را تحمل می‌نماید و در حالت اتصال کوتاه بوبین مغناطیسی به سرعت کلید را قطع می‌نماید.

کاربردها و موارد استفاده از کلید مینیاتوری HGD و HSD

با توجه به حفاظت‌‌هایی که این کلید ایجاد می‌کند، کاربردهای بسیاری دارد که عبارتند از:

• انتهای خط توزیع سیستم‌های ولتاژ ضعیف
• ورودی تابلوهای برق خانگی
• حفاظت مصارف روشنایی ساختمان‌ها
• حفاظت مدارهای موتورهای الکتریکی
• کاربردهای صنعتی مانند مدارهای قدرت موتورها و ترانسفورماتورها
• در مصارف خانگی و تجاری در حالت‌های IP ، 2P (1 + N) ، 3P ، 4P (3 + N) استفاده می‌شود.

کاربردها و موارد استفاده از کلید مینیاتوری HGD

• سیستم‌های گرمایشی
• حفاظت از مدارهای ترانسفورماتورهای الکتریکی
• حفاظت از مدارهای PLC
• حفاظت از قطعات نیمه هادی
• قطع جریان‌های نشتی مدار همراه با کلید حفاظت
• به عنوان عایق و جدا کننده درحالت‌های 1P تا 4P استفاده می‌شود.
• در بازار ایران معمولا تیپ 63N با ولتاژ 6 کیلو آمپر استفاده می‌گردد.

ویژگی خاص کلیدهای مینیاتوری HGD و HSD

• بدنه قدرتمند از مواد مقاوم و استاندارد
• سیستم قطع حساس با طراحی مناسب
• قطع سریع در زمان بسیار کوچک
• کیفیت بالا در نصب و بسیار کاربر پسند
• تعداد عملکرد زیاد

مزایای کلید مینیاتوری HGD و HSD

• قطع خودکار مدار الکتریکی در شرایط غیر عادی (HGD)
• شناسایی راحت نقطه معیوب مدار الکتریکی (HGD)
• کنترل و حفاظت به صورت همزمان (HGD)
• نصب و تعویض بسیار راحت
• طراحی مناسب و کاربر پسند
• تنوع در رنج‌ها
• کنترل از راه دور (HGD)

معایب کلید مینیاتوری HGD و HSD

• غیر قابل تنظیم
• هزینه بیشتری نسبت به فیوز دارد.

نحوه تشخیص کلید مینیاتوری اصل و تقلبی

• اختلاف وزن که در تقلبی وزن کمتر است
• بوی سوختگی در بدنه بعد از کارکرد در نوع تقلبی
• چاپ بد در نوع تقلبی
• کیفیت نامرغوب بدنه در نوع تقلبی
• کلید اصلی به خوبی بر روی جعبه فیوز محکم و ثابت می‌شود.

مقایسه محصولات مشابه در برند هیوندای

HGD دلوکس: این کلید مینیاتوری تا 125 جریان آمپر را پوشش می‌دهد. کیفیت بی نظیر و در عین حال قیمت مقرون به صرفه HGD دلوکس باعث شده در بازار شناخته شده شود و مشتریان بسیاری را برای خرید ترغیب کند.

HSD دلوکس: این کلید هم مانند HSD با تحمل جریان بالاتر می‌باشد و همچنان دارای پایانه و محفظه‌های سیم قوی‌تری است.

مقایسه محصولات مشابه با سایر برندها

زیمنس: این برند توسط کمپانی قدیمی زیمنس و آلمان تولید شده است، با اینکه نصب و جدا سازی آن راحت‌ می‌باشد، اما نسبت به محصولات هیوندای خیلی گران هستند و به دلیل نوسانات قیمت در بازار ایران، نمی‌توان قیمت مشخصی برای هر یک از آن‌ها ذکر کرد.

LS: محصولات LS کره‌ای هستند و معروفیت کمتری دارند و همچنین قطعات بسیار حساسی هستند که ممکن است دچار آسیب بشوند.

اشنایدر: این برند توسط کمپانی معتبر و کشور فرانسه تولید شده است، با اینکه نصب و جدا سازی آن راحت‌ می‌باشد، اما نسبت به محصولات هیوندای خیلی گران هستند و نوع تقلبی آن در بازار بسیار مشاهده می‌شود.

CHINT: شرکت چینت الکتریک یکی از شرکت‌‌های مطرح در زمینه تولید و عرضه محصولات الکتریکی در چین است. کلید مینیاتوری چینت اندازه کوچکتری دارد و ظاهری ساده‌تر دارد که ممکن است برای برخی مصارف از جمله کاربردهای صنعتی نتواند بهتر عمل کند.

هیوندای الکتریک: کلیدهای مینیاتوری هیوندای از لحاظ اقتصادی بسیار به ‌صرفه هستند. شما با هزینه‌های کم کلیدهایی با ظاهر زیبا و البته کارکرد ایده‌آل در دست خواهید داشت. همین امر نیز بسیاری از خریداران را به سوی کلیدهای هیوندای می‌کشاند.

شناسایی محصولات جدید برند هیوندای

کلیدهای نوع HIBD و HIRD و mini، کلیدهای مینیاتورهایی با دکمه ضربه‌ای است که برای استفاده در تجهیزات الکترونیکی و صنعتی، انتخاب می‌شود. این کلیدها دارای دو حالت ON و OFF است و با فشار دادن دکمه، یک ضربه به کلید وارد می‌شود و از آنجا کلید به کار می‌افتد. همچنین مجهز به سیستم عملکرد نشتی و در برخی موارد هم دارای تنظیمات نیز می‌باشد.

شما می‌توانید کلیدهای مینیاتوری را از الکترو همند با ضمانت و گارانتی اصل دریافت کنید و از خدمات پس از فروش فوق العاده ما برخوردار شوید. همچنین می‌توانید در هر زمانی که برایتان مشکل یا سوالی پیش آمد با کارشناسان ما در ارتباط باشید و سوال خود را در میان بگذارید تا در کوتاه ترین زمان به آن پاسخ داده شود.